Papier do pieczenia — czy jest naprawdę bezpieczny? Silikon, migracja i alternatywy

Papier do pieczenia używamy codziennie — i zwykle nie zastanawiamy się, z czego tak naprawdę jest zrobiony. Okazuje się, że „papier” często ma cienką powłokę (najczęściej silikonową), a w niektórych produktach spotyka się też powłoki fluorowane (PFAS). W artykule wyjaśniam, co mówią badania o migracji substancji z powłok do żywności, na co zwracać uwagę przy zakupie, i jakie papiery lub alternatywy są bezpowłokowe i bardziej przyjazne zdrowiu.Jaki papier kupować, aby mieć pewność, że jest dla nas bezpieczny? Podam Ci przykłady tych najlepszych.

Z czego składa się papier do pieczenia?

Papier do pieczenia to papier celulozowy poddany obróbce, a jego powierzchnia często jest modyfikowana: silikonuje się go, żeby nadać właściwości nieprzywierające i odporność na wilgoć, a niekiedy stosuje się powłoki fluorowane (PFAS) lub inne systemy wykończeniowe. Różne powłoki oznaczają różne właściwości i różne profile bezpieczeństwa.

Czy silikon jest „bezpieczny”?

Silikon jako materiał ma opinię stabilnego w szerokim zakresie temperatur i polecany jest do wielu w zastosowań spożywczych. Jednak nawet „bezpieczny” materiał może zawierać lub uwalniać oligomery, pozostałości z procesu produkcji czy stosowane dodatki (np. barwniki), jeśli nie jest poprawnie „utwardzony/wykończony”. Dlatego wyniki badań nie są jednoznaczne.

Wygląda to mniej więcej tak, że badania potwierdzają, że z silikonowych form i papierów do pieczenia do naszej żywności migrują pewne substancje, jednak czy to nam szkodzi? Tego nie wiemy. 

Migracja ta może zależeć od wielu czynników: rodzaju żywności (tłusta vs wodna), temperatury, jakości materiału, czasu ekspozycji oraz wcześniejszego wypiekania / wygrzewania materiału. Badania i przeglądy naukowe omawiają mechanizmy migracji oraz jak warunki wpływają na poziomy migracji. 

W praktyce: w niektórych testach laboratoryjnych wykryto istotne poziomy migracji z silikonowych materiałów kuchennych (form, mat, papierów) w warunkach wysokotłuszczowych i/lub przy długim czasie pieczenia. 

Na ten moment nie ma dowodów, które mówiłyby wprost, że nie warto używać silikonowych foremek czy papieru do pieczenia, jednakże wiele osób decyduje się na rezygnację lub przynajmniej ograniczenie silikonu w wysokich temperaturach. Dlatego przygotowałam dla Was kilka porad na co warto zwracać uwagę.

Co wpływa na migrację

  • Tłustość potrawy — tłuszcze zwykle ułatwiają przenikanie związków z materiałów (większa migracja do żywności tłustej).

  • Temperatura i czas — dłuższe pieczenie i wyższe temperatury zwiększają ryzyko migracji.

  • Jakość i rodzaj powłoki — różne receptury powłok (różne typy silikonów, katalizatory, ewentualne domieszki) dają różne wyniki migracyjne.

  • Wstępne „wygrzewanie” — w badaniach stwierdzono, że ilość migrujących substancji maleje z czasem, a najwięcej jest ich w trakcie pierwszego pieczenia, dlatego czasem producenci zalecają pierwsze „wypieczenie” na pusto jako formę stabilizacji.

PFAS w papierze do pieczenia — dodatkowe zastrzeżenia

Obok silikonów w niektórych typach papierów spotykane bywa zastosowanie powłok fluorowanych (PFAS) — te „wiecznie trwające” chemikalia używane są do nadania odporności na wodę i tłuszcz. PFAS budzą znacznie większe obawy zdrowotne i środowiskowe niż silikon i — jeśli użyte — są wyraźnym sygnałem do ostrożności. Konsumenckie przeglądy i raporty alarmowały, że część papierów (zwłaszcza tańszych, przemysłowych) może być modyfikowana związkami fluorowanymi. Dlatego warto sprawdzać etykiety i poszukiwać deklaracji „PFAS-free”. Jednocześnie należy pamiętać, że producent nie ma obowiązku podawać nam informacji, że użył substancji z grupy PFAS, dlatego zazwyczaj na opakowaniach nie znajdziemy potwierdzenia, że użyto substancji z tej grupy. Na szczęście PFAS już od jakiegoś czasu są pod lupą, więc miejmy nadzieję, że stosowanie ich w produktach mających kontakt z żywnością będzie jeszcze bardziej ograniczone.

CZY BIAŁY PAPIER DO PIECZENIA JEST ZŁY?

W internecie możecie w wielu miejscach spotkać się z informacjami sugerującymi, że biały papier do pieczenia zawiera związki chloru, które mogą nam szkodzić. Jednak to nie do końca prawda. Chodzi o to, że papier nie jest naturalnie biały, więc jeśli chcemy uzyskać ten kolor musimy zastosować wybielanie. Tu do wyboru są dwie opcje: 

  • wybielanie z użyciem chloru
  • wybielanie z użyciem nadtlenku wodoru.

Jeśli zastosowana została druga metoda to nie ma obaw. Jednak czy rzeczywiście potrzebujemy białego papieru? Dla mnie kolor nie ma znaczenia, więc wybieram ten o naturalnym kolorze.

Praktyczne wskazówki — jak wybrać bezpieczny papier do pieczenia

  • Szukaj informacji na opakowaniu: „siliconized / silicon-coated” oznacza powłokę silikonową; „PFAS-free” to deklaracja, której warto szukać.

  • Wybieraj papiery niebielone (unbleached) lub bielone bez użycia chloru i bez dodatkowych deklarowanych powłok.

  • Jeśli używasz papieru silikonowanego — stosuj się do temperatur podanych na opakowaniu. Zazwyczaj nie powinno się przekraczać 220°C.

  • Uwaga na produkty „non-stick” bez dodatkowych informacji — niektóre papiery mogą mieć powłoki fluorowane. 

  • Zużyty papier do pieczenia wyrzuć do odpadów zmieszanych, nigdy do papieru.

Skąd mam wiedzieć, czy papier do pieczenia ma powłokę silikonową?

Przeczytaj dokładnie wszystkie informacje od producenta. Jeśli papier nie ma powłoki zazwyczaj jest to wprost napisane, bo producent chce się tym pochwalić. Szukaj więc haseł typu “bez powłoki silikonowej”. 

Natomiast jeśli widzisz w opisie “nieprzywierający”, z “powłoką” to niestety prawdopodobnie został czymś pokryty, a producent nie udziela nawet dokładnej informacji czym.

Uważaj na:

  • kompostowalny,
  • biodegradowalny,
  • nature,
  • eko.

Spotkałam się z wieloma produktami, które miały i te hasła, i powłokę silikonową oraz wypowiedziami specjalistów, którzy twierdzili, że jest to wprowadzanie konsumentów w błąd. Papier możemy uznać za kompostowalny jedynie jeśli na opakowaniu widzimy potwierdzające to certyfikaty (np. OK Compost) lub normę EN 13432. W sklepach dostępne są też produkty, które według producentów są “eko” tylko dlatego, że część przychodu ze sprzedaży przeznaczana jest np. na akcje sadzenia drzew lub papier pozyskiwanych jest ze zrównoważonych źródeł. Nie oznacza to jednak, że jest to papier bez powłok!

PAPIERY DO PIECZENIA WARTE UWAGI

Kliknij w nazwę, aby rozwinąć dodatkowe informacje.

To papier bez silikonu, a w opisie znajdziemy informację “czysty, naturalny brązowy papier”, więc prawdopodobnie nie mamy tu dodanych żadnych powłok czy substancji zapobiegających przywieraniu.

Nie testowałam go jeszcze (mam taki zamiar), ale w komentarzach w opisie w sklepie znajdziemy informację, że jedzenie może się trochę przyklejać. Jednak zależy nam na papierze bez silikonu to prawdopodobnie będzie to najlepsza opcja.

Cena za 15 metrową rolkę to 33,12 zł (cena na 10.12.2025r.), a jedyny sklep, w którym udało mi się go znaleźć to naturias.pl.

PRZEJDŹ DO SKLEPU

To drugi papier bez silikonu, który udało mi się znaleźć w polskich sklepach. 

“Produkt jest w pełni wolny od chemicznych dodatków i nie posiada szkodliwej powłoki silikonowej.”

W serii viGo BIO znajdziecie też foremki do pieczenia wykonane z naturalnej, niebielonej masy celulozowej pochodzącej ze zrównoważonych upraw, wzbogaconej o łupiny kakaowca, który jest odpadem pochodzącym z przemysłu kakaowego. Tu również mamy zapewnienia o braku silikonu i innych dodatków chemicznych.

foremki do pieczenia bez silikonu

Należy jednak uważać, gdyż jedynie produkty viGo BIO są bez silikonu. W innych papierach do pieczenia czy formach tej firmy znajdziemy powłoki.

PAPIER DO PIECZENIA IY YOU CAREFOTEMKI NA BABECZKI IF YOU CARE

W sklepach znajdziemy papier do pieczenia w rolce, w arkuszach oraz foremki do babeczek. Jednak jest to papier silikonowany!!!

Podaję go tu ponieważ znajdziecie go w ofercie wielu sklepów ze zdrową żywnością, a jako jeden z nielicznych, mimo, że jest silikonowany jest też faktycznie kompostowalny i to w warunkach domowych. Potwierdza to certyfikat OK Compost Home.

Co więcej, mamy też deklarację producenta, że produkt jest wolny od PFAS, a nadruki na opakowaniu zostały wykonane za pomocą farby roślinnej.

Praktyczne porady na koniec

  • Do pieczenia ciastek i wypieków o krótkim czasie i umiarkowanej temperaturze papier silikonowany zwykle będzie wygodny i ma niskie ryzyko problemów, ale równie dobrze możesz zrobić to po prostu na blaszce do pieczenia. Później wyczyścisz ją bez problemu używając pasty sodowej.

  • Do długiego pieczenia tłustych potraw lub przy obróbce bardzo gorącej — rozważ niepowlekany papier tłuszczoodporny lub bezpośrednio blachę/ceramikę.

  • Pamiętaj też, że wcale nie musisz używać papieru do pieczenia. Zamiast tego możesz natłuścić formę i posypać ją np. mąką – to zmniejsza przywieranie.

źródła

CZYTAJ TEŻ

Koszyk