Frytkownice beztłuszczowe, znane jako air fryery, zdobywają coraz większą popularność wśród osób poszukujących zdrowszych alternatyw dla tradycyjnego smażenia. Jednak pojawiają się pytania dotyczące ich bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście stosowanych powłok, potencjalnego uwalniania mikroplastiku oraz innych możliwych zagrożeń.
Jak działa air fryer i co go wyróżnia?
Air fryer, czyli frytkownica beztłuszczowa, działa na zasadzie cyrkulacji gorącego powietrza, które równomiernie opieka potrawy, nadając im chrupiącą teksturę bez konieczności używania dużych ilości oleju. Wewnątrz urządzenia znajduje się grzałka oraz wentylator, który intensywnie rozprowadza gorące powietrze wokół jedzenia. Dzięki temu potrawy są szybko i równomiernie podgrzewane, a efekt końcowy przypomina smażenie na głębokim tłuszczu, ale z mniejszą ilością kalorii i tłuszczu.
Tym, co wyróżnia air fryery, jest ich wszechstronność – poza klasycznym „smażeniem” mogą także piec, grillować, a nawet podgrzewać jedzenie. Są też bardziej energooszczędne niż tradycyjne piekarniki, ponieważ szybciej się nagrzewają i przygotowują potrawy w krótszym czasie.
Czym air fryer różni się od zwykłego piekarnika?
Air fryer i piekarnik opierają się na tej samej zasadzie – podgrzewają powietrze, które piecze potrawy. Jednak różnią się sposobem działania:
🔸 Szybsza cyrkulacja powietrza – Air fryer wykorzystuje mocny wentylator umieszczony blisko jedzenia, dzięki czemu gorące powietrze krąży szybciej i intensywniej niż w standardowym piekarniku. Dzięki temu potrawy są bardziej chrupiące i szybciej się pieką.
🔸 Mniejsza przestrzeń = większa efektywność – Ponieważ komora air fryera jest mniejsza niż w piekarniku, ciepło jest bardziej skoncentrowane, co pozwala na szybsze przygotowanie jedzenia przy mniejszym zużyciu energii.
🔸 Brak konieczności rozgrzewania – W większości air fryerów nie trzeba czekać na nagrzanie – od razu zaczynają działać z pełną mocą, co skraca czas gotowania.
🔸 Lepszy efekt „smażenia” bez tłuszczu – Air fryer dzięki intensywnemu ruchowi powietrza bardziej przypomina smażenie niż klasyczne pieczenie, co pozwala uzyskać chrupiącą skórkę bez dużej ilości oleju.
A co z piekarnikami z funkcją air fryera? Czy działają tak samo?
W nowoczesnych piekarnikach pojawia się funkcja „air fryer”, ale działa ona trochę inaczej niż w dedykowanych frytkownicach beztłuszczowych:
✅ Większa przestrzeń – Piekarnik jest większy, więc cyrkulacja powietrza nie jest tak intensywna jak w małym air fryerze. Może to oznaczać dłuższy czas pieczenia i mniej chrupiący efekt.
✅ Większa wszechstronność – W piekarniku z funkcją air fryera można przygotować większe ilości jedzenia naraz, co jest plusem przy gotowaniu dla całej rodziny.
✅ Mocniejsze grzałki – Niektóre modele piekarników mają bardziej zaawansowane systemy cyrkulacji powietrza i dodatkowe grzałki, co może poprawić efekt „smażenia” bez tłuszczu, ale nadal nie jest to dokładnie taki sam efekt jak w air fryerze.
Podsumowując, jeśli zależy nam na maksymalnej chrupkości i szybkim czasie przygotowania, to air fryer jest lepszy. Jeśli jednak wolisz mieć jedno urządzenie zamiast dwóch, a chrupkość nie jest priorytetem, to piekarnik z funkcją air fryera może być praktycznym rozwiązaniem. Air fryer może się również dobrze sprawdzić w małym mieszkaniu, w którym trudno znaleźć miejsce na piekarnik lub w domkach wakacyjnych.
CO MA BEZPOŚREDNI KONTAKT Z TWOIM JEDZENIEM?
Zacznijmy od tego, że w pierwszej kolejności powinniśmy się martwić materiałami, które mają bezpośredni kontakt z naszym jedzeniem, czyli w tym przypadku sprawdzić z czego wykonane są kosze, do których żywność wkładamy.
Sprawdziłam kilka popularnych urządzeń i… producenci zachwalają je na różne sposoby, ale o użytym materiale, który ma kontakt z jedzeniem piszą zazwyczaj jedynie “powłoka nieprzywierająca”. Jeśli czytaliście mój poradnik “Zdrowy dom – Kuchnia” to pewnie wiecie już że pod tym hasłem kryje się często Teflon. A ten, mimo, że już od dawna nie może być wytwarzany na bazie bardzo niebezpiecznego dla zdrowia kwasu perfluorooktanowego, w skrócie PFOA, to wciąż nie jest idealnym wyborem. Mnie nie przekonuje głównie z dwóch powodów:
- obecnie do produkcji stosowane są inne związki z grupy “wiecznych chemikaliów”, a co za tym idzie produkcja zanieczyszcza środowisko;
- obawiałabym się o trwałość takiej powłoki. Jej porysowanie lub zdarcie niestety może spowodować, że nasz sprzęt stanie się elektroodpadem. Choć zdarzają się urządzenia, do których można dokupić pojedyncze części, więc na szczęście jest też możliwość naprawy.
Na szczęście są też producenci, którzy udzielają konkretnych informacji czym pokryte są części mające kontakt z żywnością, więc wiemy, że są też produkty niezawierające Teflonu. Akcesoria szklane, emaliowane, stalowe lub z powłoką ceramiczną są ciekawymi alternatywami dla Teflonu, przy czym pamiętać należy, że powłoka ceramiczna może być tak samo podatna na zarysowania, więc wymaga delikatnej pielęgnacji.
👉 Wszystkie modele Air Fryerów godne uwagi znajdują się na końcu tego artykułu.
Kwestia mikroplastiku
Obecnie brak jest jednoznacznych dowodów na to, że air fryery uwalniają mikroplastik podczas użytkowania. W większości modeli, które oglądałam plastik nie miał kontaktu z żywnością. Jednak żadnego z nich nie użytkowałam, więc nie potrafię odpowiedzieć na pytanie czy jakieś plastikowe elementy nagrzewają się w trakcie użytkowania i czy może to w jakiś sposób wpływać na przygotowywaną żywność. Niemniej jednak, aby zminimalizować ryzyko, zalecałabym, aby unikać modeli o wątpliwej jakości wykonania.
Inne potencjalne zagrożenia
Podczas gotowania w wysokich temperaturach, niezależnie od metody, może dochodzić do powstawania akrylamidu – związku chemicznego, który w dużych ilościach może być szkodliwy. Dotyczy to zarówno smażenia powietrzem, jak i tradycyjnych metod gotowania. Aby zminimalizować ryzyko, warto unikać nadmiernego przypiekania potraw i stosować się do zaleceń producenta dotyczących czasu i temperatury gotowania.
Jakis czas temu w sieci popularne było przytaczanie badania, według którego najwięcej aktylamidu powstało we frytkach robionych w air fryerze, mniej w smażonych w głębokim tłuszczu, a najmniej tych z piekarnika. Jednak zaznaczyć należy, że różnica w ilości akrylamindu we wszystkich tych sposobach przygotowywania frytek nie była statystycznie istotna, co oznacza, że te różnice są zbyt małe, by mówić, że któraś metoda faktycznie wytwarza więcej akrylamidu niż inne.
Modele air fryerów bez teflonu:
Po kliknięciu w nazwę rozwinie się pełniejszy opis frytkownicy. 👇
Wyposażony w ceramiczną powłokę wolną od teflonu, BPA, PTFE i PFOA.
Cena od 849 zł.
Ninja Combi Multicooker OL750EU
Zawiera 7,5-litrowy garnek do gotowania z powłoką ceramiczną, który mieści do 3 kg pieczeni, 4,7-litrowy oraz ceramiczny kosz Cook & Crisp z powłoką zapobiegającą przywieraniu, który mieści 1,8 kg frytek.
Ceny od 1099 zł.
Ariete Air Fryer Oven Vintage 4632/04 1400W 16l
Frytkownica beztłuszczowa wyglądająca jak mini piekarnik. W zestawie akcesoriów mamy: 2 ruszty, blacha, kosz na frytki, rożen, ruszt do grillowania, taca. Wszystkie elemnenty są stalowe, poza blachą (brak informacji czym jest pokryta).
Ariete jest włoską firmą produkującą sprzęt AGD i akcesoria do domu. Obecnie należy do włoskiego koncernu De’Longhi.
Cena od 619 zł.
Paris Rhône Air Fryer 5l XXL

Kosze frytkownicy poryte są powłoką ceramiczną. Nie zawiera teflonu.
Cena od 219,99 zł
Kiepska dostępność w Polsce, inne modele tej firmy mają informacje o powłoce nieprzywierającej, jedynie ten o pojemności 5 l ma informacje o powłoce ceramicznej.
Naczynie do którego wkładamy żywność jest wykonane ze stali, ale wkładany do środka element pokryty jest powłoką nieprzywierającą. Nie znalazłam informacji jaką. Na szczęście element ten można wyjąć i poszukać innego bez powłoki, o podobnej wielkości.
Create Air Fryer Mist

Kolejne szklane urządzenie z wkładami stalowymi. Pojemność 4,2 l.
Cena od 499,95 zł
Hoco frytkownica 4,5 l

Naczynie, do którego wkładamy żywność wykonane jest ze szkła. Wkładana do środka wkładka jest stalowa.
Urządzenie jest bardzo tanie (cena od 200 zł), a w internecie brak opinii, więc nie jestem pewna czy jest ono warte zakupu.
Zestawienie powstało w oparciu o informacje, które producenci oraz sklepy internetowe udzielają na swoich stronach internetowych. Jeśli masz informacje o którymś z tych produktów, które warto byłoby dodać lub znasz inny sprzęt bez Teflonu możesz napisać mi o tym na adres kontakt@wzdrowymdomu.pl
Tekst zawiera linki afiliacyjne. Oznacza to, że mogę dostawać niewielkie prowizje od sprzedaży lub kliknięć w niektóre zamieszczone tu linki. Nie wpływa to jednak na moją opinię o tych sprzętach. Polecam tu tylko to na co sama bym zwróciła uwagę lub to co podsyłają moi czytelnicy.



