Czajniki stalowe – zdrowy wybór do Twojej kuchni? Fakty, porady i praktyczne wskazówki
W większości polskich domów stoi czajnik elektryczny. Najczęściej plastikowy — bo jest lekki, tani i łatwo dostępny. Problem w tym, że wraz z rosnącą wiedzą o mikroplastiku, substancjach zaburzających gospodarkę hormonalną i migracji chemikaliów do żywności wiemy już jedno: plastikowe czajniki naprawdę mogą być źródłem niepożądanych związków w naszej wodzie.
W tym artykule wyjaśniam:
jakie substancje mogą uwalniać się z plastikowych czajników,
jak wysoka temperatura wpływa na ich migrację,
co mówią badania dotyczące mikroplastiku,
dlaczego czajniki stalowe są zdrowszą i bezpieczniejszą opcją,
na co zwrócić uwagę, wybierając czajnik na lata.
Czy plastikowe czajniki nas trują?
Plastik jest wygodny, lekki, nie nagrzewa się tak jak stal i spokojnie kupimy wykonany z niego czajnik za niewielkie pieniądze.
Jednak co z tego, że oszczędzimy na tym jednorazowym zakupie skoro później prawdopodobnie w trakcie każdego gotowania wody będziemy dostarczać do swojego organizmu substancje, które mogą negatywnie wpływać na nasze zdrowie.
Oczywiście wszystko zależy od tego z jakim tworzywem będziemy mieć do czynienia, ale czy ktoś z Was wie z czego wykonuje się plastikowe czajniki? Czytając opisy na stronach sklepów internetowych dostajemy zazwyczaj informację “tworzywo sztuczne”. Ale przecież każde z tworzyw może w inny sposób wpływać na nasze zdrowie. No i czy cały czajnik wykonany jest z jednego tworzywa? A może z czego innego zrobiony jest korpus, z czego innego przezroczysta miarka wskazująca ilość wody we wnętrzu, a z czego innego sitko przy wylocie?
Niektórzy producenci dają nam dodatkowo informację “BPA free” jakby brak tego bisfenolu miał dawać nam gwarancję dobrego produktu. Niestety wiele osób takie zapewnienia przekonują. Nie widzą oni jednak, że plastik ten może zawierać inne bisfenole, (BPS, BPF) lub inne związki endokrynnie czynne, czyli takie, które mogą wpływać na nasz układ hormonalny.
Drugi problem to mikroplastik.
Mikroplastik w wodzie z czajnika — co mówią badania?
Choć badań dotyczących konkretnie plastikowych czajników jest niewiele, mamy bardzo dużo danych o plastikowych butelkach, pojemnikach i innych opakowaniach podgrzewanych, które działają w bardzo podobnych warunkach.
Wynika z nich, że:
podgrzewanie plastiku wielokrotnie zwiększa ilość uwalnianego mikroplastiku,
powtarzanie cyklu podgrzewania i chłodzenia powoduje degradację struktury tworzywa.
Jedno z badań wykazało, że podgrzewanie 1 litra wody do 100°C w czajniku wykonanym z polipropylenu powoduje uwolnienie ponad 10 milionów drobinek mikroplastiku.
Biorący udział w badaniu profesor Oliver Jones z RMIT University w Melbourne powiedział, że to odkrycie to kolejny fragment układanki, która pokazuje, że mikroplastik jest dużo większym problemem niż się spodziewano.
W trakcie gotowania wody z plastikowych czajników uwalniają się drobinki mikroplastiku. Naukowcy wciąż nie mają pewności jak on może wpływać na nasze zdrowie, ale wykryto go niemal wszystkich naszych narządach, we krwi, w mózgu, a nawet w łożysku, mleku matki czy w smółce noworodka, co oznacza, że zjadany przez kobiety w ciąży mikroplastik trafia również do rozwijającego się płodu.
WHO w swoim raporcie informuje, że mamy za mało danych, aby określić jak mikroplastik wpływa na nasze zdrowie, jednak jednocześnie zaleca, aby ograniczać jego spożycie tam gdzie mamy taką możliwość.
A picie herbaty bez mikroplastiku jest zdecydowanie miejscem, które jest w zasięgu naszych możliwych zmian. Wystarczy wymienić czajnik na taki, w którym gotująca się woda nie ma kontaktu z plastikiem.
Więcej o wpływie plastiku na nasze zdrowie oraz sposobach jego ograniczania dowiesz się z e-booka “Zdrowy dom bez plastiku”
Stal nierdzewna — bezpieczny materiał dla czajników
Co to jest stal nierdzewna?
Stal nierdzewna to stop żelaza z dodatkiem chromu i często niklu (np. stal 18/10).
Czy stal nierdzewna jest bezpieczna dla zdrowia?
Tak — stainless steel jest jednym z najczęściej rekomendowanych materiałów dla sprzętu kuchennego, ponieważ jest chemicznie obojętna i w normalnych warunkach nie uwalnia szkodliwych substancji do wody.
Eksperci ds. zdrowia podkreślają, że stal nierdzewna i szkło są uważane za materiały nie-toksyczne i bezpieczne dla kontaktu z żywnością (w tym z wrzącą wodą), w przeciwieństwie do wielu tworzyw sztucznych czy powłok non-stick.
Możliwe obawy przy stalowych czajnikach — co warto wiedzieć
Chociaż stal nierdzewna jest bezpieczna, jakość materiału ma znaczenie.
Czajniki ze stali 18/10 nie są odpowiednie dla osób z alergią na nikiel.
Modele o niskiej jakości materiałowej mogą nadawać wodzie lekko metaliczny posmak lub (rzadko) uwalniać śladowe ilości jonów metali — szczególnie przy pierwszych gotowaniach.
Niektóre czajniki mają dodatkowe elementy plastikowe lub silikonowe (np. pokrywę, uszczelki przy pokrywie lub wskaźnik poziomu wody), które mogą mieć kontakt z wodą — tego też warto unikać.
Porównanie czajników według materiałów
Ciężko jest znaleźć czajnik idealny. Ja postawiłam na stalowy, bo mimo, że szklane i ceramiczne również wydają się dobrym wyborem to zagadką pozostaje dla mnie jak szkło lub ceramika połączona została ze stalową grzałką. Jednocześnie wielokrotnie dostawałam wiadomości od moich czytelników, którzy pisali mi, że kupili czajnik stalowy, ale z jego wnętrza dobywa się sztuczny zapach lub widzą na łączeniu jakiś klej lub silikon. Dlatego nie mam zaufania do takich produktów i w dzisiejszym zestawieniu podam Wam jedynie te stalowe.
MATERIAŁ
BEZPIECZEŃSTWO ZDROWOTNE
WADY
STAL NIERDZEWNA
✔ dobre
może mieć metaliczny posmak, nie dla osób z alergią na nikiel
PLASTIK
✘ budzi wątpliwoścI
uwalnianie mikroplastiku
SZKŁO
✔ dobre
zazwyczaj z plastikową pokrywką, łączenia
CERAMIKA
✔ dobre
łączenia
Jak wybrać bezpieczny czajnik stalowy?
Szukaj modeli, które:
Mają wnętrze w całości ze stali nierdzewnej
Bez plastikowych elementów dotykających wody, bez plastikowej miarki.
Mają metalowe sitko i metalową pokrywkę od środka
W wielu czajnikach sitko na kamień jest wykonane z plastiku — warto tego uniknąć. Lepiej wybierać te bez sitka, z sitkiem metalowym lub z plastikowym, które można wymontować.
Mają zewnętrzną powłokę z materiału, który się nie nagrzewa
Zmniejsza ryzyko poparzenia. Niestety niektóre czajniki wykonane w całości ze stali mocno się nagrzewają, a to może stanowić zagrożenie. Dlatego obecnie tak wiele czajników ma plastikową zewnętrzną powłokę.
CZAJNIKI WARTE UWAGI
Wpis zawiera linki afiliacyjne. Zakup przez link wspiera moją działalność – cena dla Was się nie zmienia.
Czajnik elektryczny Xiaomi Electric Kettle 2
Czajnik o pojemności 1,7 litra i mocy 1800 W. Jego konstrukcja jest jednolita, nie ma łączeń w miejscach, w których woda styka się z materiałem, więc nie ma ona kontaktu z żadnymi elementami plastikowymi. W środku wyżłobiona została miarka wskazująca ilość wody. Brak sitka zatrzymującego osad z kamienia.
Z zewnątrz czajnik jest plastikowy, dzięki czemu nie nagrzewa się i bez obaw można dotykać zewnętrznych ścianek po zagotowaniu wody.
Inny godny uwagi czajnik produkowany przez Xiaomi to Czajnik XIAOMI Electric Kettle 2 Lite EU 58410 – jest nieco mniejszy, bo jego pojemność to 1,5 litra, a moc 1500 W. Kolejna różnica to obecność stalowego sitka.
Niższa jest również jego cena.
Inny produkt tej Chińskiej marki, który może być warty uwagi to czajnik Xiaomi Smart Kettle 2 Pro, który daje nam dodatkowo możliwość kontrolowania temperatury. Co więcej, do sterowania możemy używać pokrętła i przycisków w podstawce, ale również telefonu (aplikacja Xiaomi Home).
Jednak ta wersja czajnika ma jeden malutki minus – chodzi o czujnik temperatury, który znajduje się w dnie. Oznacza to, że powierzchnia czajnika nie jest tak idealnie gładka jak u poprzedników. Tym razem mamy mały element wystający z dna, który prawdopodobnie otoczony jest uszczelką.
Czajnik GÖTZE & JENSEN KT940
Czajnik GÖTZE & JENSEN KT940 to czajnik o pojemności 1,5 litra i mocy 1800 W. Mamy w nim 5-stopniową regulację temperatury i duży wyświetlacz wskazujący aktualną temperaturę na ściance. Sitko jest stalowe, a we wnętrzu czajnika wyżłobione zostały oznaczenia wskazujące minimalną i maksymalną ilość wody. To co dodatkowo wyróżnia ten czajnik i sprawia, że wielu osobom może on przypaść do gustu to duży wybór atrakcyjnych kolorów.
Jedyny minus to czujnik temperatury – podobnie jak we wcześniej wspomnianym czajniku Xiaomi tu też mamy czujnik i prawdopodobnie uszczelkę z nieznanego materiału. Spotkamy to we wszystkich czajnikach z regulacją temperatury.
Czajnik GÖTZE & JENSEN KT730K
Tym razem czajnik dla osób, które potrzebują mniejszą pojemność – idealny dla singli. ! litr i 2200 W mocy. Podobnie jak u poprzednika we wnętrzu wyżłobione mamy oznaczenia dla minimalnej i maksymalnej ilości wody. Możemy też ręcznie zmieniać temperaturę, do której woda ma się gotować, więc ponownie mamy czujnik, który sprawia, że wnętrze czajnika nie jest jednolite.
To co w tym przypadku jest inne to sitko. Niestety jest plastikowe, ale bez problemu można je wymontować bez pozostawiania plastikowych elementów we wnętrzu czajnika.
GÖTZE & JENSEN KT700K
Kolejny czajnik, który mogę Wam polecić od tego producenta ma pojemność 1,5 litra, 2150 W mocy i niestety plastikowe sitko, ale na szczęście tu też można je bez problemu wyjąć
GÖTZE&JENSEN KT975K
Najdroższym, ale też najbardziej zaawansowanym z czajników GÖTZE&JENSEN jest ten model o pojemności 1,5 litra i mocy aż 3000W. To co go wyróżnia to możliwość sterowania telefonem z użyciem aplikacji SETTI+ oraz stalowe, wyjmowane sitko. Przy czym zazwyczaj sitka stalowe w czajnikach ciężko nazwać sitkami, bo otwory są tak duże, że i tam przepuszczają większość osadu z kamienia, którego chcielibyśmy uniknąć. Tym razem mamy prawdziwe sitko o maleńkiej siateczce.
Niestety ma też spory minus, który dla mnie jest niezrozumiały i początkowo nie zwróciłam na to uwagi. Pokrywka jest od środka stalowa, ale nad wylotem wody jest plastikowy element. Zobaczcie na zdjęciach. Niby nie ma bezpośredniego kontaktu z wodą podczas gotowania, ale gorąca woda może go dotykać w trakcie wylewania z czajnika.
TEFAL KI831E
Czajnik o pojemności 1,7 litra i mocy 1800 W. Na ściance widzimy duży wyświetlacz pokazujący aktualną temperaturę wody. Oczywiście jak zawsze w czajnikach, w których mamy możliwość sterowania temperaturą obecny jest czujnik. Minus to zdecydowanie plastikowe sitko, ale na szczęście można je łatwo wymontować.
TEFAL Sense KO693
W kolorze białym dostaniecie z kolei czajnik o pojemności 1,5 litra i mocy 2000W. Podobnie jak poprzednik ma możliwość sterowania temperaturą, na ściance znajduje się wyświetlacz LCD, a filtr antywapienny jest plastikowy.
TEFAL Glorious KI583C
Fanom oryginalnych kolorów może spodobać się miedziany czajnik TEFAL Glorious KI583C. Tym razem bez dużego wyświetlacza i z nieco mniejszą pojemnością 1,5 litra, ale za to wyższą mocą grzania 2000W. Nie mamy tu dodatkowej funkcji sterowania temperaturą, więc nie ma też czujnika temperatury. Niestety ten model również ma plastikowe, wyjmowane sitko.
TEFAL KO851
Na koniec zostawiłam, moim zdaniem, dwa najlepsze z czajników tej firmy, bo jako jedyne nie mają plastikowego filtra antywapiennego. Pierwszy z nich ma dużą pojemność 1,7 litra i moc 1800 W. Czajnik z możliwością regulacji temperatury i jej utrzymywania.
TEFAL KO140AE0
Drugi ma mniejszą pojemność 1,5 litra oraz moc 1500 W. Jest prostszy, gdyż nie ma możliwości sterowania temperaturą i dużego wyświetlacza LCD na ściance.
Zwilling Enfinigy 53105
Stalowy czajnik firmy Zwilling dostaniemy w dwóch wersjach kolorystycznych (czarny i srebrny) i dwóch różnych pojemnościach (1 lub 1,5 litra). W obu przypadkach moc to 1850 W. Jest to prosty czajnik bez regulacji temperatury, a to co dodatkowo go wyróżnia to filtr stalowy o drobnych oczkach.
CZAJNIK O POJEMNOŚCI 1,5 LITRA
CZAJNIK O POJEMNOŚCI 1 LITRA
Jeśli natomiast zależy nam na regulacji temperatury to Zwilling ma w sporo wyższej cenie również czajnik z regulacją. Jednak na stronie producenta kosztuje aż 699 zł, a moim zdaniem niczym się nie wyróżnia w stosunku do innych czajników, które Wam proponowałam.
Hyundai VK309
Czajnik o pojemności 1,7 litra i mocy 2200 W. W środku filtr stalowy, ale o dużych oczkach. Czajnik ma regulację temperatury oraz funkcję jej podtrzymywania. To co różni go od większości przedstawianych tu czajników to całkowicie wyjmowana pokrywka, wokół której znajduje się uszczelka.
Zelmer ZCK7940
Czajnik o pojemności 1,5 litra i mocy 2200 W. Jest to prosty czajnik, bez dodatkowych funkcji. Pokrywka jest w całości wyjmowana, a sitko wykonane jest ze stali, ale ma duże oczka, więc może przepuszczać część osadów.
Jest to jeden z tańszych czajników stalowych.
Ascot FW1P
Oczywiście szklane czajniki elektryczne to tak naprawdę połącznie szkła i stali nierdzewnej. Sporo jest takich na rynku, ale niestety większość z nich ma plastikową pokrywkę. Dla mnie było ważne, aby znaleźć produkt z pokrywką stalową lub szklaną. W przypadku czajnika ASCOT producent informuje nas, że czajnik jest w 100% wolny od BPA i że “żaden plastik nie dotyka wrzącej wody wewnątrz, łącznie z pokrywką”. Do wyboru kilka różnych wersji kolorystycznych.
Czajnik ten ma 1,6 litra objętości i moc 2200 Wat. Na ściance widzimy nadrukowane oznaczenia minimum i maksimum, ale nie podano dokładnych objętości.
Severin WK 3459
Czajnik o pojemności 1,7 litra i mocy 2300 W. Na ściance widzimy miarkę wody, która wskazuje objętości: 0.5 1, 1.5 oraz 1,7 litra. W zestawie również stalowy filtr o drobnych oczkach.
Raven EC015
Do tego czajnika nie jestem w 100% przekonana, bo jednak wokół pokrywki widać plastik. Jednak raczej nie ma on bezpośredniego kontaktu z gorącą wodą, więc pokazuję go jako ciekawy produkt. Nazwałabym go czajniko-dzbankiem, bo dzięki załączonemu sitku możemy bezpośrednio w nim zaparzać herbaty. Regulacja temperatury od 45 do 100°C pozwala natomiast dobrać odpowiednią do zaparzania herbat temperaturę. Czajnik ma też funkcję utrzymywania stałej temperatury.
Jego pojemność to 1,5 litra, moc 2400 W. Czajnik nie ma filtra przy wylocie. Na ściance widzimy nadrukowaną bardzo dokładną miarkę wskazującą poziom wody.
Czajnik szklany ze stalową pokrywką i stalowym, drobnym sitkiem. Jest to czajnik zdecydowanie dla osób, które nie potrzebują gotować dużych objętości wody, bo jego pojemność to jedynie 0,6 litra, natomiast moc to 300W. Czajnik ma funkcję regulacji temperatury i jej utrzymywania. Zaskakująca jest również jego cena, bo w momencie, gdy to piszę jest to około 400 zł.
A oto czajniki, które są stalowe, ale nieidealne:
- Łucznik WK 1801 Inox – najtańszy ze stalowych czajników ze stalową pokrywką. Cena od 49,99 zł. Niestety dostałam też na jego temat mnóstwo negatywnych opinii. Podobno szybko się psuje.
- Tefal KO851 – stalowy, ale plastikowe mocowanie pokrywki może mieć kontakt z wodą.
- SMEG KLF03BLEU – czajnik stalowy, ale niestety ma plastikową miarkę wskazującą poziom wody.
- Stalowy czajnik dostępny w sklepach sieci Lidl – plastikowe mocowania pokrywki, które może mieć kontakt z wodą, miarka wskazująca ilość wody może mieć z nią kontakt
- TEFAL KO693110 – plastikowe sitko, czujnik temperatury w dnie i plastikowy element mocowania pokrywki wewnątrz czajnika
- AMICA KF6012 – czujnik temperatury w dnie i plastikowy element mocowania pokrywki wewnątrz czajnika
- DeLonghi KB0C 2001.W – plastikowa miarka wody nie ma kontaktu z wodą we wnętrzu czajnika, więc na plus, ale niestety mocowanie sitka jest plastikowe i nie jestem pewna czy można je wymontować.
CZYTAJ TEŻ
Oczyszczacz powietrza – czy naprawdę poprawia jakość powietrza w domu?
Dzbanek filtrujący – co usuwa, czego nie i czy zatrzymuje mikroplastik?
