Oczyszczacz powietrza – czy naprawdę poprawia jakość powietrza w domu?

Zanieczyszczone powietrze to nie tylko problem smogu za oknem. Pyły zawieszone, alergeny, lotne związki organiczne czy kurz krążą także wewnątrz naszych domów, często przez cały rok. Nic dziwnego, że coraz więcej osób decyduje się na zakup oczyszczacza powietrza.

Ale czy każdy oczyszczacz działa tak samo?
Czy rzeczywiście poprawia jakość powietrza i zdrowie domowników?
I na co zwrócić uwagę, żeby nie dać się złapać na marketing?

Jak działa oczyszczacz powietrza?

Oczyszczacz powietrza zasysa powietrze z pomieszczenia i przepuszcza je przez zestaw filtrów. W zależności od modelu mogą to być m.in.:

filtr wstępny – zatrzymuje kurz, sierść, większe cząstki
filtr HEPA – wychwytuje drobne pyły (PM2.5, PM10), alergeny, część bakterii (Filtr HEPA nie „usuwa bakterii” w sensie ich zabijania, tylko mechanicznie wyłapuje cząstki, w tym fragmenty biologiczne, które znajdują się w powietrzu, co zmniejsza ich koncentrację w pomieszczeniu.)
filtr węglowy – redukuje zapachy i lotne związki organiczne (VOC)
dodatkowe technologie – np. jonizacja, plazma, nawilżanie, lampa UV.

Kluczowe jest jednak to, jakiej jakości są filtry i jak często są wymieniane.

Kupując oczyszczacz warto również zwrócić uwagę na dostępność filtrów. Niestety zdarzają się sytuację kiedy to producent rezygnuje ze sprzedaży oczyszczaczy i za jakiś czas filtrów w sklepach brak – a przecież bez filtra cały oczyszczacz staje się bezużyteczny. Dlatego jestem zdania, że tego typu sprzęty warto kupować od firm, które mają w ich temacie doświadczenie.

Co może usuwać oczyszczacz powietrza?

Dobrze dobrany oczyszczacz może realnie ograniczyć:

pyły zawieszone PM2.5 i PM10,
kurz i roztocza,
alergeny (pyłki, sierść),
część bakterii i zarodników pleśni,
zapachy i niektóre VOC (np. z farb, mebli, świec).

To szczególnie ważne dla:

alergików,
dzieci,
osób mieszkających w rejonach o dużym zanieczyszczeniu powietrza.

Czego oczyszczacz NIE zrobi?

Warto to jasno powiedzieć, bo tu często pojawiają się mity:

nie zastąpi wietrzenia pomieszczeń,
nie usunie wszystkich gazów i niebezpiecznych dla zdrowia substancji,
nie rozwiąże problemu pleśni, jeśli jej źródło (zła wentylacja, nadmierna wilgotność) nadal istnieje,
nie poprawi jakości powietrza, jeśli filtry są zużyte lub źle dobrane lub nie są regularnie czyszczone.

Oczyszczacz to narzędzie wspierające zdrowy dom, a nie magiczne rozwiązanie wszystkich problemów.

Oczyszczacz powietrza Sharp UA-HG40 – moje doświadczenia

Oczyszczacz powietrza Sharp UA-HG40 ponad kupiłam 3 lata temu, dlatego mogę opisać go nie tylko na podstawie specyfikacji, ale też moich odczuć i doświadczeń po tak długim użytkowaniu.

Zalety oczyszczacza Sharp UA-HG40

Filtr HEPA i węglowy – skuteczna redukcja pyłów i zapachów
Technologia Plasmacluster – dodatkowa neutralizacja drobnoustrojów i alergenów
Cicha praca – szczególnie w trybie nocnym
Prosta obsługa – intuicyjny panel sterowania
Dobra jakość wykonania – solidna konstrukcja (przez jakiś czas stał w pokoju dzieci, a mimo to nie ma uszkodzeń)

Posiada wyświetlacz wskazujący aktualną wilgotność oraz temperaturę powietrza
Odpowiedni do mieszkań i sypialni średniej wielkości

To produkt, który realnie poprawia komfort oddychania, szczególnie w sezonie grzewczym i przy smogu. Kiedy słupek na termometrze wskazuje mniej niż 0°C w moim mieszkaniu wilgotność spada poniżej 40%. Odczuwałam to głównie rano kiedy to budziłam się z zatkanym nosem i bólem gardła. Jednak objawów tych nie doświadczam kiedy oczyszczacz powietrza jest włączony, a pojemnik na wodę jest uzupełniony. A to przy niskiej wilgotności zdarza mi się robić nawet dwa razy dziennie.

Wady, o których warto wiedzieć

Wymienne filtry – koszt eksploatacji trzeba brać pod uwagę. Tu dodatkowo też filtr do wody.
Brak bardzo zaawansowanych czujników VOC w porównaniu do droższych modeli. Jakość powietrza wskazywana jest kolorami: zielony kolor kiedy wszystko jest ok, przez żółty i pomarańczowy do czerwonego przy dużym zanieczyszczeniu. Jeżeli chcielibyście wskaźnik pokazujący konkretne zanieczyszczenie w wartościach liczbowych to niestety tu takiego nie ma.
Nie jest przeznaczony do bardzo dużych przestrzeni – oczyszczacze należy dobierać do wielkości pomieszczeń, w których się znajdują. Producent ma również sprzęty dopasowane do większych i mniejszych przestrzeni. Jak je dobrać? Już wyjaśniam.

Czym jest CADR i dlaczego ma kluczowe znaczenie przy wyborze oczyszczacza powietrza?

Jednym z najważniejszych parametrów oczyszczacza powietrza jest CADR (Clean Air Delivery Rate), czyli ilość oczyszczonego powietrza, jaką urządzenie jest w stanie dostarczyć w ciągu godziny. W praktyce CADR mówi nam nie o „mocy” urządzenia, ale o tym, jak szybko i skutecznie oczyszczacz poradzi sobie z zanieczyszczeniami w danym pomieszczeniu.

Im wyższy CADR, tym:

szybciej powietrze zostanie oczyszczone,
lepiej oczyszczacz poradzi sobie przy smogu, alergiach i intensywnym zanieczyszczeniu,
mniejsze ryzyko, że urządzenie będzie pracować non stop na najwyższych obrotach.

Jak dobrać CADR do wielkości pomieszczenia?

Przyjmuje się, że oczyszczacz powinien być w stanie przefiltrować powietrze w pomieszczeniu co najmniej 2–3 razy w ciągu godziny. Choć w niektórych źródłach można również spotkać zalecenia, że 4-6 razy. Jednak zakładając, że chcemy, aby powietrze zostało przefiltrowane 3 raz, a wysokość naszych pomieszczeń to 2,5 m możemy wyliczyć następujące wartości:

pokój do 15 m² → CADR minimum do 112,5 m³/h
pokój 20–25 m² → CADR około 150- 187,5 m³/h
salon 30–40 m² → CADR 225 – 300³/h

Warto wybierać oczyszczacz z zapasem mocy, bo urządzenie pracujące na niższych obrotach jest:

cichsze,
bardziej energooszczędne,
i skuteczniejsze w dłuższej perspektywie.

Zbyt słaby oczyszczacz w dużym pomieszczeniu nie oczyści powietrza skutecznie, nawet jeśli ma dobre filtry – dlatego CADR jest parametrem ważniejszym niż marketingowe hasła na opakowaniu.

Należy też pamiętać, że oczyszczacz powietrza kupujemy do konkretnego pomieszczenia, a nie do całego mieszkania. Oczywiście powietrze w całym domu miesza się ze sobą, ale trwa to dość długo, a oczyszczacz zasysa powietrze tylko z najbliższej okolicy. Jeśli wspomniane mieszkanie ma 3 pokoje i każdy z nich dodatkowo ma ciągle zamknięte drzwi to oczywistym jest, że powietrze będzie dokładnie oczyszczone tylko w tym jednym, w którym on stoi.

Mój oczyszczacz SHARP UA HG40 polecany był przez producenta do pomieszczeń do 28m², dlatego przez długi czas używałam dwóch oczyszczaczy. Jeden stał w sypialni, drugi w salonie. Jednak, jak już wspominałam, przez większą część roku mam w domu naprawdę dobre powietrze, dlatego obecnie używam tylko jednego z nich.

Dla większych powierzchni, z serii UA HG dostępne były oczyszczacze o wyższych numerach. Obecnie, model ten nie jest już w sprzedaży, ale

Czy potrzebujesz oczyszczacza powietrza?

Powietrze w naszych domach zanieczyszczone jest nie tylko, gdy na zewnątrz mamy do czynienia ze smogiem. Na stan powietrza we wnętrzach wpływają też materiały wykończeniowe, meble, produkty do sprzątania, kosmetyki i wiele innych przedmiotów. Ważnym czynnikiem może być również sposób gotowania. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych w październiku 2024 opublikowało raport Gotuj z głową, a nie z gazem, w którym pokazano jak bardzo do zanieczyszczania powietrza w domach mogą przyczyniać się kuchenki gazowe. Więcej na ten temat przeczytacie też w tym wpisie >>> Czy kuchenki gazowe są szkodliwe dla zdrowia?

Mieszkam w miejscu, w którym przez większość roku nie mam problemu ze smogiem, ale zimą czasami to się zmienia. Do stworzenia tego tekstu zmotywował mnie właśnie fakt, że od kilku dni mój oczyszczacz świeci na czerwono. Niestety w wielu miejscach w Polsce problem zanieczyszczenia powietrza obecny jest przez dużą część roku. Według opublikowanego przez Europejską Agencję Środowiska (EEA) w 2020 roku raportu Air quality in Europe w Polsce przez zanieczyszczone powietrze przedwcześnie umiera rocznie ponad 45 tysięcy osób.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze oczyszczacza powietrza?

Zanim kupisz oczyszczacz, warto sprawdzić:

klasę filtra HEPA (minimum H13)
powierzchnię, do której jest przeznaczony
dostępność i cenę filtrów wymiennych
poziom hałasu, zwłaszcza do sypialni
czujniki jakości powietrza (PM2.5, zapachy)
czy producent jasno komunikuje, co urządzenie usuwa, a czego nie

Wpis zawiera linki afiliacyjne. Oglądając produkty i kupując je przez podane linki wspieracie moją działalność – cena dla Was się nie zmienia.

Jakie oczyszczacze z FUNKCJĄ NAWILŻANIA POWIETRZA mogą być dobrą alternatywą?

Oczyszczacz powietrza może być bardzo dobrym wsparciem dla zdrowia, szczególnie w sezonie smogowym, przy alergiach i w mieszkaniach o słabej wentylacji. Przedstawiłam Wam opis mojego oczyszczacza, ale podpowiem też jakie inne brałabym pod uwagę, gdybym ponownie miała dokonywać zakupu.

Dyson Purifier Humidify+Cool PH2 De‑Nox

Ciekawa propozycja 3-w-1: oczyszczacz, nawilżacz i wentylator w jednym urządzeniu.

Specyfikacja:

4-stopniowa filtracja: HEPA H13, wstępny, K-Carbon, kataliczny
Filtr K-carbon – filtr węglowy impregnowany węglanem potasu zwiększa skuteczność usuwania dwutlenku azotu, związku, który występuje szczególnie często gdy gotujemy na kuchenkach gazowych lub gdy mieszkamy przy ruchliwych ulicach.
Skuteczne usuwanie formaldehydu
Oczyszczanie wody za pomocą UV zapewnia higienicznie nawilżane powietrze. Niestety jeśli woda stoi w oczyszczaczu dłużej mogą namnażać się w niej drobnoustroje. Właśnie ta funkcja sprawia, że na pewno rozważałabym ten model podczas zakupu nowego oczyszczacza.
Sterowanie smartphonem (aplikacja MyDyson) lub za pomocą pilota.
W aplikacji pojawi się powiadomienie o konieczności wymiany filtrów, więc nie trzeba tego kontrolować.
Cena nowych filtrów u producenta: 400 zł (w promocji widziałam za 239 zł).

Philips PureProtect Serii 4200

Ten oczyszczacz sprawdzi się świetnie przy dużych powierzchniach, bo jego CADR wynosi aż 600 m³/h, co według rekomendacji producenta daje nam możliwość wydajnego korzystania ze sprzętu w pomieszczeniach do 156 m².

4-warstwowa filtracja (filtr wstępny, Hepa NanoProtect i 2x węgiel aktywny).
Filtry o żywotności do 12 miesięcy. O konieczności wymiany przypomni nam aplikacja. Cena nowych filtrów to na stronie producenta 389 zł.
Jakość powietrza można śledzić w aplikacji Philips Air+.
Producent zlecił testy, które wykazały, że oczyszczacz usuwa 99,99% alergenów oraz 99,9% wirusów.
Jeden z najcichszych oczyszczaczy – w trybie nocnym generuje hałas na poziomie 15 dB(A).
Wyświetlacz wskazujący liczbę cząstek

SHARP - nowe modele

Jak już napisałam wcześniej, mój model oczyszczacza nie jest już produkowany, jednak firma Sharp ma bardzo dużą ofertę zarówno oczyszczaczy z nawilżaczem powietrza, jak i samych oczyszczaczy. Jestem bardzo zadowolona ze sprzętu, który mam, więc przy zakupie nowego oczyszczacza na pewno brałabym pod uwagę również ich nowości.

Co ciekawe, oczyszczacze z modeli zaczynających się na KC-G z wyglądu bardzo przypominają mój.

Do wyboru kolory biały lub grafitowy
System filtrów (4-stopniowa filtracja: wstępny, pochłaniającyh zapachy,HEPA, nawilżający) + jonizacja powietrza Plasmacluster (unieszkodliwia 23 rodzaje bakterii, pleśni, wirusów i alergenów
Urządzenie do wyboru w kilku wersjach. KC-G50 rekomendowany jest do pomieszczeń do 38 m², KC-G40 do 28 m², a KC-G60 do 50 m².
Żywotność filtrów do 10 lat, przy czym jest to górny limit. Przy dużym zanieczyszczeniu powietrza zewnętrznego, zwierzętach w domu czy innych czynnikach mocno zanieczyszczających rekomendowana jest częstsza wymiana.
Poziom hałasu jest niższy niż w modelu, który ja mam. W trybie nocnym jest to jedynie 19 dB(A).
Ten model nie posiada opcji łączenia z aplikacją. Jeżeli interesuje Was taka funkcja to teoretycznie łączność z WIFI znajdziecie w modelach

Sharp KIN-42EUL lub Sharp KI-TX100EU. Jednak aplikacje te mają bardzo kiepskie opinie, a większość użytkowników informuje, że łączenie z urządzeniem nie działa.