Frytkownice beztłuszczowe, znane jako air fryery, zdobywają coraz większą popularność wśród osób poszukujących zdrowszych alternatyw dla tradycyjnego smażenia. Jednak pojawiają się pytania dotyczące ich bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście stosowanych powłok, potencjalnego uwalniania mikroplastiku oraz innych możliwych zagrożeń.
Jak działa air fryer i co go wyróżnia?
Air fryer, czyli frytkownica beztłuszczowa, działa na zasadzie cyrkulacji gorącego powietrza, które równomiernie opieka potrawy, nadając im chrupiącą teksturę bez konieczności używania dużych ilości oleju. Wewnątrz urządzenia znajduje się grzałka oraz wentylator, który intensywnie rozprowadza gorące powietrze wokół jedzenia. Dzięki temu potrawy są szybko i równomiernie podgrzewane, a efekt końcowy przypomina smażenie na głębokim tłuszczu, ale z mniejszą ilością kalorii i tłuszczu.
Tym, co wyróżnia air fryery, jest ich wszechstronność – poza klasycznym „smażeniem” mogą także piec, grillować, a nawet podgrzewać jedzenie. Są też bardziej energooszczędne niż tradycyjne piekarniki, ponieważ szybciej się nagrzewają i przygotowują potrawy w krótszym czasie.
Czym air fryer różni się od zwykłego piekarnika?
Air fryer i piekarnik opierają się na tej samej zasadzie – podgrzewają powietrze, które piecze potrawy. Jednak różnią się sposobem działania:
🔸 Szybsza cyrkulacja powietrza – Air fryer wykorzystuje mocny wentylator umieszczony blisko jedzenia, dzięki czemu gorące powietrze krąży szybciej i intensywniej niż w standardowym piekarniku. Dzięki temu potrawy są bardziej chrupiące i szybciej się pieką.
🔸 Mniejsza przestrzeń = większa efektywność – Ponieważ komora air fryera jest mniejsza niż w piekarniku, ciepło jest bardziej skoncentrowane, co pozwala na szybsze przygotowanie jedzenia przy mniejszym zużyciu energii.
🔸 Brak konieczności rozgrzewania – W większości air fryerów nie trzeba czekać na nagrzanie – od razu zaczynają działać z pełną mocą, co skraca czas gotowania.
🔸 Lepszy efekt „smażenia” bez tłuszczu – Air fryer dzięki intensywnemu ruchowi powietrza bardziej przypomina smażenie niż klasyczne pieczenie, co pozwala uzyskać chrupiącą skórkę bez dużej ilości oleju.
A co z piekarnikami z funkcją air fryera? Czy działają tak samo?
W nowoczesnych piekarnikach pojawia się funkcja „air fryer”, ale działa ona trochę inaczej niż w dedykowanych frytkownicach beztłuszczowych:
✅ Większa przestrzeń – Piekarnik jest większy, więc cyrkulacja powietrza nie jest tak intensywna jak w małym air fryerze. Może to oznaczać dłuższy czas pieczenia i mniej chrupiący efekt.
✅ Większa wszechstronność – W piekarniku z funkcją air fryera można przygotować większe ilości jedzenia naraz, co jest plusem przy gotowaniu dla całej rodziny.
✅ Mocniejsze grzałki – Niektóre modele piekarników mają bardziej zaawansowane systemy cyrkulacji powietrza i dodatkowe grzałki, co może poprawić efekt „smażenia” bez tłuszczu, ale nadal nie jest to dokładnie taki sam efekt jak w air fryerze.
Podsumowując, jeśli zależy nam na maksymalnej chrupkości i szybkim czasie przygotowania, to air fryer jest lepszy. Jeśli jednak wolisz mieć jedno urządzenie zamiast dwóch, a chrupkość nie jest priorytetem, to piekarnik z funkcją air fryera może być praktycznym rozwiązaniem. Air fryer może się również dobrze sprawdzić w małym mieszkaniu, w którym trudno znaleźć miejsce na piekarnik lub w domkach wakacyjnych.
CO MA BEZPOŚREDNI KONTAKT Z TWOIM JEDZENIEM?
Zacznijmy od tego, że w pierwszej kolejności powinniśmy się martwić materiałami, które mają bezpośredni kontakt z naszym jedzeniem, czyli w tym przypadku sprawdzić z czego wykonane są kosze, do których żywność wkładamy.
Sprawdziłam kilka popularnych urządzeń i… producenci zachwalają je na różne sposoby, ale o użytym materiale, który ma kontakt z jedzeniem piszą zazwyczaj jedynie “powłoka nieprzywierająca”. Jeśli czytaliście mój poradnik “Zdrowy dom – Kuchnia” to pewnie wiecie już że pod tym hasłem kryje się często Teflon. A ten, mimo, że już od dawna nie może być wytwarzany na bazie bardzo niebezpiecznego dla zdrowia kwasu perfluorooktanowego, w skrócie PFOA, to wciąż nie jest idealnym wyborem. Mnie nie przekonuje głównie z dwóch powodów:
- obecnie do produkcji stosowane są inne związki z grupy “wiecznych chemikaliów”, a co za tym idzie produkcja zanieczyszcza środowisko;
- obawiałabym się o trwałość takiej powłoki. Jej porysowanie lub zdarcie niestety może spowodować, że nasz sprzęt stanie się elektroodpadem. Choć zdarzają się urządzenia, do których można dokupić pojedyncze części, więc na szczęście jest też możliwość naprawy.
Na szczęście są też producenci, którzy udzielają konkretnych informacji czym pokryte są części mające kontakt z żywnością, więc wiemy, że są też produkty niezawierające Teflonu. Akcesoria szklane, emaliowane, stalowe lub z powłoką ceramiczną są ciekawymi alternatywami dla Teflonu, przy czym pamiętać należy, że powłoka ceramiczna może być tak samo podatna na zarysowania, więc wymaga delikatnej pielęgnacji.
👉 Wszystkie modele Air Fryerów godne uwagi znajdują się na końcu tego artykułu.
Kwestia mikroplastiku
Obecnie brak jest jednoznacznych dowodów na to, że air fryery uwalniają mikroplastik podczas użytkowania. W większości modeli, które oglądałam plastik nie miał kontaktu z żywnością. Różne sprzęty różnią się budową. Jeżeli wyjmiecie główny kosz i zajrzycie do środka w wielu przypadkach zobaczycie stalową obudowę, więc w okolicach jedzenia nie ma żadnych plastikowych elementów. Jednak nie zawsze tak jest, więc warto przed zakupem dokładnie sprawdzić wnętrze.
Inne potencjalne zagrożenia - akrylamid w air fryerze
Podczas gotowania w wysokich temperaturach, niezależnie od metody, może dochodzić do powstawania akrylamidu – związku chemicznego, który w dużych ilościach może być szkodliwy. Dotyczy to zarówno smażenia powietrzem, jak i tradycyjnych metod gotowania oraz pieczenia w piekarniku. Aby zminimalizować ryzyko, warto unikać nadmiernego przypiekania potraw i stosować się do zaleceń producenta dotyczących czasu i temperatury gotowania.
Jakis czas temu w sieci popularne było przytaczanie badania, według którego najwięcej aktylamidu powstało we frytkach robionych w air fryerze, mniej w smażonych w głębokim tłuszczu, a najmniej tych z piekarnika. Jednak zaznaczyć należy, że różnica w ilości akrylamindu we wszystkich tych sposobach przygotowywania frytek nie była statystycznie istotna, co oznacza, że te różnice są zbyt małe, by mówić, że któraś metoda faktycznie wytwarza więcej akrylamidu niż inne.
Modele air fryerów bez teflonu:
Wpis zawiera linki afiliacyjne. Oglądając produkty i kupując je przez podane linki wspieracie moją działalność – cena dla Was się nie zmienia.
Po kliknięciu w nazwę rozwinie się pełniejszy opis frytkownicy. 👇
Zaczniemy od mojego faworyta: szklana misa o pojemności 5,5 litra, a w środku wkład ze stali, bez żadnej powłoki. Taki airfryer możemy znaleźć w ofercie czeskiego producenta AGD firmy Concept.
Moc: 1200 W
Zakres temperatur 40–200 °C
Szklany kosz (bez powłoki teflonowej)
Sterowanie elektroniczne z panelem dotykowym i 7 gotowymi programami (np. frytki, skrzydełka, ryba, rozmrażanie).
Timer 1–60 min oraz regulacja temperatury.
Cena: od 319 zł
Ninja CRISPi Frytkownica to szklany, przenośny air fryer 4-w-1 od Ninja — urządzenie, które łączy w sobie frytkownicę powietrzną, piekarnik, podgrzewacz i funkcję „re-crisp”.
Model ten wyróżnia się przede wszystkim użyciem szklanych pojemników CleanCrisp™ zamiast klasycznej metalowej koszyczkowej konstrukcji — co dla wielu osób dbających o zdrowie i unikanie środków takich jak PFAS/PTFE będzie dużym plusem.
Pojemność pojemników:
Duży pojemnik ~3,8 l – wystarczający np. na całego kurczaka (~1,2 kg) z warzywami.
Mały pojemnik ~1,4 l – idealny do pojedynczych porcji (np. przekąski lub lunch).
To bardzo uniwersalne rozwiązanie – można w nim gotować szybkie małe porcje lub większe dania rodzinne. A przygotowane danie można następnie przechowywać w tym samym pojemniku lub nawet jeść prosto z niego. Szklany pojemnik i pokrywki można myć w zmywarce.
Temperatura: do 185°C
Kolory: do wyboru 4 wersje kolorystyczne
UWAGA!
Płyty grillowe/ruszty – Ninja chwali swój AirFryer jako idealne rozwiązanie dla osób, które chcą unikać PFAS (“wiecznych chemikaliów”), ale myślę, że ważne jest aby pamiętać, że główna zasada działania airfryerów opiera się na przepływie powietrza. Aby to było możliwe, do szklanego pojemnika należy włożyć ruszt. W zestawie dostajemy dwa takie ruszty, a w opisie mamy jedynie informację, że mamy na nich powłokę nieprzywierającą. Jaką? Tego nie znalazłam w opisie produktu. Niestety w ofercie Ninja mają jedynie akcesoria z powłoką. Jeżeli zależy nam na takich wykonanych ze stali nierdzewnej musimy szukać w internecie pasujących zamienników
Cena: od 499 zł
Frytkownica beztłuszczowa MOVA AF20 Pro bardzo przypomina wspomniany wcześniej airfryer Ninja Crispy. Wyróżnia się odrobinę większymi misami, jednak myślę, że to wciąż propozycja lepsza dla singla lub pary. Dla rodziny może okazać się zbyt mały.
Specyfikacja:
Pojemność: dwa pojemniki — 4 l + 2,5 l (łącznie ~6 l) — praktyczne dla gotowania mniejszych i średnich porcji. (odrobinę większe od Ninja Crispy)
Moc: 1700 W
Zakres temperatur: 40 – 185 °C — pozwala na delikatne podgrzewanie i intensywne pieczenie.
Funkcje: 8 automatycznych programów (np. frytki, mięso, warzywa, pizza), dotykowy panel LED, regulacja czasu i temperatury.
Materiały: szklane misy borokrzemowe — odporne na wysoką temperaturę i łatwe do czyszczenia + wkłady z powłoką nieprzywierającą
Czyszczenie: elementy (miski i kratki) można myć w zmywarce.
Cena: od 699 zł
Airfryer czy mini piekarnik? Według opisu również grill oraz można w nim suszyć owoce, więc nazwijmy ten produkt urządzeniem wielofunkcyjnym.
Moc: 1800 W
Pojemność: 12 l — sporo miejsca,
Zakres temperatury: 65 – 200 °C
Timer: do 60 min z automatycznym wyłączaniem i sygnałem końca pracy.
Sterowanie przez aplikację mobilną (Android/iOS) — możesz włączać, planować i monitorować proces gotowania zdalnie.
8 automatycznych programów — np. dla frytek, mięsa, ryb, kurczaka czy deserów.
Technologia Pieczenia 360° dzięki koszowi obrotowemu i rożnowi — równomierne wypieczenie bez ręcznego mieszania.
To nie tylko frytkownica — urządzenie działa też jak mini piekarnik z grillem obrotowym, suszenie owoców (w trybie niskich temperatur) oraz codzienny piekarnik gorącego powietrza.
Cena: od 629 zł
Ariete Air Fryer Oven Vintage 4632/04 1400W 16l
Frytkownica beztłuszczowa wyglądająca jak mini piekarnik.
W zestawie akcesoriów mamy: 2 ruszty, blacha, kosz na frytki, rożen, ruszt do grillowania, taca. Wszystkie elementy są stalowe, poza blachą (brak informacji czym jest pokryta).
Wyposażony w regulację temperatury w zakresie 80 – 230 ˚C oraz możliwość całkowitego wyłączenia wiatraka, pozwala na dostosowanie parametrów pieczenia do każdego dania.
Moc: 1400 W
Ariete jest włoską firmą produkującą sprzęt AGD i akcesoria do domu. Obecnie należy do włoskiego koncernu De’Longhi.
Cena od 619 zł.
Naczynie do którego wkładamy żywność jest wykonane ze szkła, ale wkładany do środka element pokryty jest teflonem. Na szczęście element ten można wyjąć i poszukać innego bez powłoki, o podobnej wielkości.
Pojemność: 4,2 l
Moc: 1500 W
Lauben to marka czeska.
Kolejne szklane urządzenie z wkładami stalowymi.
Pojemność: 4,2 l.
Moc: 1300 W
Zmywarka: stalowe wkłady można myć w zmywarce
Cena od 499,95 zł
W wielu przypadkach dostaniemy tylko informację “powłoka nieprzywierająca”.
Ewentualnie niektórzy producenci dodają hasło „wolna od PFOA”. Tyle że nie jest to dziś nic wyjątkowego. PFOA, czyli kwas perfluorooktanowy, jest w Unii Europejskiej zakazany, więc w żadnym nowym airfryerze czy patelni z powłoką nie powinno go być. To bardziej chwyt marketingowy niż realna przewaga produktu.
Dużo większe znaczenie ma informacja „wolne od PTFE”, bo wtedy przynajmniej wiemy, że zastosowana powłoka nie jest teflonowa (czyli nie zawiera politetrafluoroetylenu, znanego m.in. pod nazwą Teflon®).
W pierwszej wersji tego wpisu chciałam wymienić dla Was konkretne modele airfryerów z powłoką ceramiczną. Bo choć nadal jest to powłoka (może odpryskiwać i ulegać zarysowaniom), to osobiście i tak wolałabym ceramiczną niż teflonową.
Szybko jednak okazało się, że to wcale nie jest takie proste.
Na rynku jest ogromna liczba modeli frytkownic beztłuszczowych, a opisy produktów bywają niespójne. Ten sam sprzęt na różnych stronach internetowych potrafi być opisany zupełnie inaczej – w jednym sklepie pojawia się informacja o powłoce ceramicznej, w innym już jej nie ma. Czasami producent wypuszcza jedną wersję danego modelu z powłoką ceramiczną, a inne warianty tej samej serii mają już zupełnie inną powłokę.
Do tego dochodzą nieprecyzyjne określenia typu „nieprzywierająca powłoka” – które tak naprawdę niczego nam nie mówią.
Dlatego znalezienie modeli, co do których można mieć stuprocentową pewność, że nie zawierają PTFE, bywa naprawdę trudne.
Jedną z firm, która mocno podkreśla, że stosuje powłoki ceramiczne w swoich airfryerach jest Wartmann, a poniżej podaję przykładowo jeden z ich sprzetów.
Wyposażony w ceramiczną powłokę wolną od teflonu, BPA, PTFE i PFOA.
Pojemność: 5,7 l
Moc: 1700 W
Cena od 699 zł.
A gdyby tak stuningować air fryera?
To, że w sklepach proponuje nam się głównie sprzęty z powłoką nieprzywierającą nie oznacza, że jesteśmy na nie skazani. Sama mam AirFryer Ninja z powłoką ceramiczną. Kupił go mój partner zanim razem zamieszkaliśmy, więc nie był to mój wybór. Ale używamy go razem, więc zaczęłam szukać sposobów na ograniczenie zużycia powłoki ceramicznej. Nie chcę, aby doszło do jej zarysowania lub żeby odpryskiwała, bo chcę, aby ten sprzęt był w użyciu jak najdłużej. Dlatego zaczęłam szukać akcesoriów, które mogą pomóc w różnych air fryerach.
Poniżej podaję Wam kilka przykładów stalowych akcesoriów, przy czym wybierałam tylko te od znanych producentów. I choć na Temu jest ich ogromny wybór to jak wiecie, nie kupiłabym tam produktu, który ma mieć kontakt z żywnością.
Materiał: stal nierdzewna
Rozmiar:
- Długość: 33 cm
- Szerokość: 19 cm
- Wysokość: 8.5 cm
Zmywarka: TAK
Cena: 19,99 zł
Zgodny z Philips Airfryer XL: HD924x, HD926x; HD927x i HD928x
Zmywarka: TAK
Materiał: stal nierdzewna
W zestawie:
- Akcesorium rozdzielające warstwy
- 5 szpikulców
Zgodny z Philips Airfryer o pojemnościach 6,2 l, 8,3 l i 9 l
- Kompatybilne airfryery: NA130, NA230, NA231, NA330, NA331, NA332, NA350, NA351, NA352, NA353, HD9270, HD9280, HD9650, HD9651, HD9653, HD9654, HD9760, HD9765, HD9860, HD9861, HD9863, HD9867, HD9875, HD9876, HD9880.
Zmywarka: TAK
Materiał: stal nierdzewna i tworzywo sztuczne (silikon)
Zestaw śniadaniowy do urządzenia Airfryer 6,2L, 8,3L i 9L – półka na tosty i jajka
Materiał: stal nierdzewna i tworzywo sztuczne (nie mam pewności z czego dokładnie wykonane są szczypce)
Zmywarka: TAK
Zestawienie powstało w oparciu o informacje, które producenci oraz sklepy internetowe udzielają na swoich stronach internetowych. Jeśli masz informacje o którymś z tych produktów, które warto byłoby dodać lub znasz inny sprzęt bez Teflonu możesz napisać mi o tym na adres kontakt@wzdrowymdomu.pl
Tekst zawiera linki afiliacyjne. Oznacza to, że mogę dostawać niewielkie prowizje od sprzedaży lub kliknięć w niektóre zamieszczone tu linki. Nie wpływa to jednak na moją opinię o tych sprzętach. Polecam tu tylko to na co sama bym zwróciła uwagę lub to co podsyłają moi czytelnicy.
CZYTAJ TEŻ
