czarne akcesoria nylon zdrowie

O szkodliwej dla zdrowia chochli i innych akcesoriach kuchennych

Plastikowe, czarne akcesoria kuchenne stały się bardzo popularne. Są tanie, ładnie się prezentują a do tego nie rysują powłok patelni i garnków. Jednak czy zastanawialiście się kiedyś z jakiego tworzywa zrobiona jest wasza chochla lub łopatka do przewracania placków?

Miałam jedno przyzwyczajenie, które wyniosłam z domu rodzinnego, a które niektórych bardzo denerwowało. Chodziło o to, że gotowałam zupę z chochlą w środku. Oczywiście nie przez cały czas tylko na końcu, kiedy w trakcie przyprawiania próbowałam czy jest już ok. Chochla zawsze zostawała w garnku. Pamiętam, że w domu wkurzało to moją siostrę, bo stalowa łyżka mocno się nagrzewała i parzyła kiedy ktoś chciał jej użyć. A później nie potrafił tego zrozumieć mój partner, choć tym razem dlatego, kupiliśmy akcesoria kuchenne z czarnego tworzywa. Łyżka nie parzyła, ale on twierdził, że nie chce jeść zupy z plastikiem. Ja wtedy jeszcze naiwnie wierzyłam, że skoro te akcesoria są dopuszczone do kontaktu z żywnością to na pewno nic szkodliwego się z nich nie uwalnia. 

Zaczęłam się jednak niepokoić kiedy okazało się, że nasza łopatka do przewracania placków nieco się zdeformowała od wysokiej temperatury. 

To było wiele lat temu. Teraz czarne akcesoria nie mają wstępu do mojej kuchni, a oto dlaczego.

Czy nylonowe akcesoria kuchenne są bezpieczne?

Większość czarnych akcesoriów kuchennych wykonana jest z nylonu – tworzywa sztucznego odpornego na wysoką temperaturę.

W latach 2004-2009 duńscy naukowcy prowadzili badania, w wyniku których stwierdzili, że dochodzi do migracji pierwszorzędowych amin aromatycznych (PAAs) z nylonowych akcesoriów kuchennych do żywności. Stężenie metylenodianiliny (MDA) w żywności było nawet ponad 2000 razy większe niż dopuszczalna ilość. 

Zgodnie z rozporządzeniem UE materiały i wyroby z tworzyw sztucznych przeznaczone do kontaktu z żywnością, nie mogą uwalniać PAAs w ilości wykrywalnej metodą analityczną o granicy wykrywalności 0,01 mg/kg żywności lub płynu modelowego imitującego żywność

Inne badania prowadzone w późniejszych latach w Norwegii oraz w Polsce również dowodziły, że dochodzi do migracji niebezpiecznych substancji. Ilości te znów były kilkaset, a nawet kilka tysięcy razy większe niż dopuszczalna ilość.

👉 W niektórych testach laboratoryjnych odnotowano przekroczenia dopuszczalnych limitów – szczególnie w wysokich temperaturach lub przy długim kontakcie z żywnością.

Oczywiście były to testy laboratoryjne: wysoka temperatura, symulanty żywności. W warunkach domowych te wyniki mogłyby się nieco różnić. Nie mamy też odpowiedzi czy z czasem ilość uwalnianych substancji jest mniejsza, dlatego nie jestem w stanie odpowiedzieć Wam na pytanie czy jeśli macie taką chochlę czy łopatkę od 5 lat to ewentualna ilość uwalnianych substancji będzie mniejsza niż z produktów świeżo zakupionych. A może właśnie z czasem zacznie wzrastać?

Wycofane czarne akcesoria kuchenne

Ważną rolę odgrywa tu również RASFF (ang. Rapid Alert System for Food and Feed), który służy do wymiany informacji pomiędzy organami kontroli w Europie. Dzięki niemu możemy dowiedzieć się, że jakiś produkt np. w Niemczech nie spełnił wymagań przez co u nas też jest wycofywany.

👉 W latach 2004-2008 odnotowano 119 zgłoszeń dotyczących przekroczeń w czarnych akcesoriach kuchennych z nylonu wyprodukowanych w Chinach.

Czy MDA jest szkodliwa?

4,4`-Metylenodianilina jest substancją, która w wyniku długotrwałego narażenia u ludzi może prowadzić do uszkodzenia wątroby. W badaniach na zwierzętach stwierdzono zmiany w: wątrobie, tarczycy, nerkach i narządzie wzroku. LD50 (ang. lethal dose -dawka śmiertelna) dla szczurów po podaniu dożołądkowym wynoszą 335 ÷ 830 mg/kg masy ciała., a po naniesieniu na skórę królika – 200 mg/kg masy ciała. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem stwierdziła, że związek ten należy zaliczyć do grupy związków, które mogą powodować raka.

Więcej o wpływie plastiku na nasze zdrowie oraz sposobach jego ograniczania dowiesz się z e-booka “Zdrowy dom bez plastiku” Chcę wiedzieć więcej!

Kiedy ryzyko jest największe?

  • wysoka temperatura (gotowanie, smażenie)
  • długie trzymanie w gorącym jedzeniu
  • zarysowania i zużycie materiału
  • mycie w zmywarce (degradacja tworzywa)
  • niska jakość produktu

PODSUMOWANIE

4,4’-metylenodianilina (MDA) to substancja:

  • potencjalnie toksyczna dla wątroby
  • zaklasyfikowana przez IARC jako możliwie rakotwórcza dla ludzi

👉 ryzyko zależy od poziomu i długości ekspozycji.

Badania pokazują, że substancja ta często uwalnia się z nylonowych, czarnych akcesoriów kuchennych. Jednocześnie produkty te są bardzo często wycofywane przez Główny Inspektorat Sanitarny, właśnie z powodu zbyt wysokiej migracji. 

A nawet jeśli nie będzie MDA to warto pamiętać również o tym, że podczas podgrzewania plastikowych akcesoriów uwalania się mikroplastik.

Ja już się tym nie przejmuję. Teraz używam tylko sprzętów ze stali lub drewna. Ewentualnie dopuszczam również silikonową łopatkę. Unikam za to plastiku i to samo doradzam innym. Czarne akcesoria kuchenne to zdecydowanie nie jest coś co polecam.

 

Poniżej zamieszczam linki do artykułów w tym temacie:

Koszyk